Apakah tugas sebenar perunding AI?
Menilai proses, menyusun keutamaan kes penggunaan, mereka bentuk seni bina, mengetuai perintis dan membantu pelaksanaan, tadbir urus serta latihan.
AI Consulting
AI Consulting untuk syarikat Malaysia yang mahukan hasil AI yang boleh diukur
Ramai pekerja sudah mencuba AI generatif sendiri, namun masih sedikit syarikat yang menjalankan sistem AI setiap hari dalam proses teras. Panduan ini menerangkan tugas perunding, perjalanan projek, anggaran kos dan perkara yang wajar anda minta.
Apakah itu AI consulting?
AI consulting ialah perkhidmatan nasihat dan pelaksanaan kecerdasan buatan untuk organisasi. Perunding meneliti aliran kerja dan keadaan data, mengenal pasti di mana AI memberi pulangan yang jelas, mencadangkan seni bina sistem dan membantu menyambungkan penyelesaian kepada sistem sedia ada seperti ERP, CRM atau pengurusan dokumen.
Berbeza dengan penjual perisian, perunding yang baik bermula daripada masalah perniagaan dan bukan daripada produk. Ada kalanya nasihat paling bernilai ialah bahawa sesuatu proses belum berbaloi untuk diautomasikan.
Peranan perunding AI
Penilaian semasa
Aliran kerja, jumlah transaksi, sumber data dan sistem yang digunakan.
Susunan keutamaan
Kes penggunaan disusun mengikut pulangan, kebolehlaksanaan dan risiko.
Seni bina
Pemilihan model, storan data, integrasi dan keselamatan.
Bukti konsep dan perintis
Ujian menggunakan data sebenar dengan sasaran kejayaan yang ditetapkan lebih awal.
Tadbir urus
Pematuhan PDPA, garis panduan dalaman dan pembahagian tanggungjawab.
Pengurusan perubahan
Latihan, sokongan dan pemantauan penggunaan.
Contoh kegunaan di Malaysia
| Jabatan | Kegunaan | Keputusan manusia |
|---|---|---|
| Khidmat pelanggan | Menyusun pertanyaan dalam bahasa Melayu, Inggeris dan Cina serta menyediakan draf jawapan | Aduan dan bayaran balik |
| Kewangan | Menyemak e-Invois MyInvois berbanding pesanan belian | Perbezaan dan amaun besar |
| Jualan | Ringkasan mesyuarat pelanggan dan kemas kini CRM | Harga dan komitmen |
| Sumber manusia | Menjawab soalan tentang cuti, KWSP dan PERKESO | Keputusan berkaitan pekerja |
| Pembuatan | Menjawab soalan teknikal berdasarkan SOP kilang | Perkara keselamatan |
Perjalanan sesebuah projek
- Menetapkan objektif dan skop bersama pengurusan
- Menganalisis proses dan data yang ada
- Menilai prototaip menggunakan set data ujian
- Perintis bersama sekumpulan pengguna dengan semakan manusia
- Pelancaran, pemantauan dan penambahbaikan berterusan
Setiap fasa diakhiri dengan keputusan yang jelas: teruskan, ubah suai atau hentikan. Cara ini melindungi bajet dan menjadikan hasil boleh diukur.
Anggaran kos AI consulting
Penilaian awal yang berskop jelas lazimnya dikenakan harga tetap; fasa pembinaan boleh berharga tetap atau dikira mengikut hari kerja; penyelenggaraan selepas pelancaran pula biasanya yuran bulanan. Kos lesen dan penggunaan model bertambah mengikut jumlah penggunaan, dan banyak perkhidmatan mengenakan bayaran dalam dolar AS, jadi kesan pertukaran ringgit perlu diambil kira.
Minta pecahan kos sekali bayar dan kos berulang secara berasingan, serta anggaran berdasarkan jumlah penggunaan sebenar selepas pelancaran, bukan hanya semasa perintis. Perunding yang boleh dipercayai turut menerangkan andaian di sebalik anggarannya. Syarikat juga boleh menyemak sama ada projek layak untuk geran atau insentif pendigitalan kerajaan yang sedang ditawarkan.
PDPA dan tadbir urus AI
Penggunaan data peribadi dalam sistem AI di Malaysia tertakluk kepada Akta Perlindungan Data Peribadi 2010, yang dipinda pada tahun 2024 antara lain untuk mewajibkan pemberitahuan pelanggaran data dan pelantikan pegawai perlindungan data bagi organisasi tertentu. Penguatkuasaannya dikendalikan oleh Jabatan Perlindungan Data Peribadi. Jika data dihantar ke awan atau penyedia model di luar negara, peruntukan pemindahan data rentas sempadan perlu disemak. Sektor kewangan juga perlu mematuhi garis panduan Bank Negara Malaysia.
Perunding sepatutnya mengangkat soalan ini dari awal: data apakah yang digunakan, di mana ia diproses, berapa lama log disimpan dan siapa yang bertanggungjawab. Pandangan undang-undang untuk kes tertentu pula hendaklah diperoleh daripada peguam atau pegawai perlindungan data syarikat.
Kajian kes: pengeluar komponen di Pulau Pinang
Sebuah kilang komponen elektronik dengan kira-kira tiga ratus pekerja mendapati juruteknik sering menghabiskan masa yang lama mencari SOP dan rekod penyelenggaraan lama dalam folder kongsi. Perunding mula-mula membersihkan dokumen yang sudah lapuk, kemudian membina pembantu soal jawab teknikal yang hanya menjawab berdasarkan dokumen rasmi dan menunjukkan rujukan halaman. Soalan berkaitan keselamatan sentiasa disertakan arahan untuk merujuk penyelia. Selepas perintis selama dua bulan, kilang membandingkan masa carian dan jumlah kerja semula sebelum meluaskan sistem ke barisan pengeluaran kedua.
Kesilapan lazim
- Bermula dengan kes yang paling menarik perhatian dan bukan yang paling berguna
- Membuat penilaian berdasarkan demo, bukan data sendiri
- Memandang ringan kerja integrasi dan penyelenggaraan
- Menangguhkan isu perlindungan data hingga ke penghujung
- Tiada pemilik dalaman untuk sistem tersebut
Cara memilih perunding AI
Minta rujukan daripada projek yang hampir serupa, minta perunding terangkan cara kejayaan diukur dan di mana data anda akan diproses, dan tanya bila mereka akan menasihatkan supaya AI tidak digunakan. Pastikan ada pelan pemindahan pengetahuan supaya setiap perubahan kecil tidak bergantung kepada perunding.
Peranan UberGPT
UberGPT sedang membangunkan AI Orchestration Layer untuk menyelaraskan model, ejen AI, data syarikat dan aplikasi. Bagi perunding, lapisan ini boleh menjadi asas bersama untuk penyelesaian kepada pelbagai pelanggan. UberGPT masih di peringkat awal pengenalan ke pasaran; ciri yang tersedia perlu disahkan dalam setiap projek.
Bacaan lanjut
Soalan lazim
Berapa lama projek pertama?
Kes penggunaan yang berskop jelas biasanya mengambil beberapa minggu hingga beberapa bulan.
Perlukah kami mempunyai pasukan AI sendiri?
Sekurang-kurangnya seorang pemilik dalaman yang memahami perniagaan; kemahiran teknikal boleh dibina sepanjang projek.
Bolehkah data kekal di Malaysia?
Dalam banyak keadaan boleh – bagi data sensitif, ia patut dijadikan syarat seni bina.